Mehmet Nuri Conker
(1882 – 1937)
1882 yılında Selanik’de doğdu. 1902′de Harbiye’yi, 1905′de Harp Akademisi’ni bitirdi. Atatürk’ün çocukluk ve silah arkadaşıdır. Conker Selanik’te 3. Ordu’da, Hareket Ordusu’nda, Arnavutluk Harekatında, Afrika’da Trablusgarp ve Bingazi muharebelerinde, Anafartalar’da ve Conkbayırı muharebelerinde, doğuda Muş Cephesinde bulundu. İleri saflarda yer aldığı Bolayır ve Conkbayırı muharebelerinde yaralandı.
Nuri Conker, 1920 Haziranında Ankara’ya gelerek Kurtuluş Savaşı’na katıldı. Kendisine önce TBMM tarafından basın ve istihbarat müdürlüğü görevi, bir süre sonra da Ankara bölge komutanlığı verildi. Kısa bir süre de Ankara valiliği yaptı. 1921 Mart ayı için de bazı satın alma işleri için Almanya’ya gönderildi. Eylül 1920, Mart 1921 tarihlerinde 41. Tümen komutanlığı ve aynı zaman da Adana Valiliği görevini yürüttü.
1921 yılında kendi isteğiyle emekli olan Conker, 1925-1927 yılları arasında Kütahya Milletvekilliği, 1932-35 yılları arasında da Gaziantep milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi başkan vekilliği yaptı. Conker’in “Zabit ve Komutan” adlı bir eseri vardır. 1937 yılında Ankara’da öldü.
Atatürk ile Arkadaşlığı
Atatürk’ün çocukluk ve silah arkadaşıdır. Atatürk, Nuri Conker’i çok severdi. Onunla şakalaşmaları, konuşmaları en samimî bir hava, içinde geçer ve birbirlerine senli benli hitap ederlerdi. Selânik’te mahalle arkadaşı, sonra Askeri Rüştiyede, Manastır İdadisinde, İstanbul Harbiye Mektebinde, Harp Akademisinde okul arkadaşlığı etmişlerdir. Hemen daima aynı yerlerde görev yapmışlardır. Bunlar sırasıyle şöyledir:
-
Selânik’te Üçüncü Ordu,
-
Hareket Ordusu, Arnavutluk harekâtı,
-
Afrika’da Trablus Garp ve Bingazi muharebeleri,
-
Çanakkale Anafartalar ve Conkbayırı muharebeleri,
-
Doğuda Muş cephesi,
-
İstiklâl harbinde ve inkılâplar devridir.
Nuri Conker ölünceye kadar çoğunlukla beraber bulunmuşlardır. Atatürk onun arkadaşlığını daima aramış ve birbirlerine karşı vefalı dost olmuşlardır..
